fix(bootloader): disk listesini sırala, boot medyasını hedeften ele

Kullanıcı sorusu: "önyükleme adımında ilk disk neyse o seçili olması
daha mantıklı değil mi."

## "İlk disk" neden doğru bir kural DEĞİL — iki bulgu

### 1. Liste sıralanmıyor

`list_block_devices` ne `lsblk` çıktısını ne `/sys/block` çıktısını
sıralıyor. Fallback yolunda liste `read_dir` sırasıyla geliyor, yani
**önyüklemeden önyüklemeye değişebilir**. "İlk disk" böylece ne
sıralı bir kavram ne de kararlı bir varsayılan.

### 2. ⭐ Boot medyası listede — ve hiçbir yerde filtrelenmiyor

`detect_drive_type` "USB" döndürüyor ama o değer **tek bir yerde bile
okunmuyor**. Canlı ISO'yu boot ettiğiniz USB `available_disks`'te
yer alıyordu.

"İlk disk" çok yaygın bir kurulumda boot medyasına denk gelir.
Önyükleyici hedefi olarak seçilirse BIOS modunda
`grub-install --target=i386-pc <usb>` MBR'yi oraya yazar: kurulum
biter, sistem AÇILMAZ.

## Düzeltme

- `sort_disks()`: çıkarılabilir aygıtlar SONA, dahililer ada göre.
  Artık "ilk disk" her zaman bir iç disk.
- `disk_sort_key`: bölüm numarası sayısal ayrıştırılır; ada göre
  sıralama `sda10 < sda2` derdi.
- Önyükleyici hedef listesinden çıkarılabilir aygıtlar **elenir**.
  Liste tamamen çıkarılabilir aygıt olursa eski davranışa düşülür
  (ComboBox boş kalmasın).
- UEFI modunda `bootloader_device_hint_dualboot` ipucu gösterilir:
  çift önyüklemede hangi aygıtı seçmek gerektiği ekranda hiç yazmıyordu.

## Test sırasında çıkan hata

İlk `base_disk_name` yazımı `trim_end_matches(is_ascii_digit)`'ı her
yola uyguluyordu: `nvme0n1` → `nvme0n`. Sonuç `/sys/block/nvme0n/
removable` aranıyor, NVMe disk çıkarılabilir sayılmıyordu — yani
filtre NVMe'de sessizce çalışmıyordu.

Aynı hata `installer::device_to_disk` içinde de var ama o işlev
BÖLÜM YOLU içindir ve şu an yalnızca test yardımcısından çağrılıyor;
canlı bir hatası yok. Yine de `base_disk_name` kendi ayrıştırıcısını
kullanıyor ve bu ayrım notla sabitlendi — "basitleştirilirse" NVMe'ler
çıkarılabilir sanılır.

## Testler (124 → 129)

- diskler ada göre sıralanır
- bölüm numaraları sayısal sıralanır (sda10 > sda2)
- NVMe/mmcblk/vda isimleri doğru ayrışır (çıplak + bölümlü)
- sıralama anahtarı her iki biçimi de doğru verir
- çıkarılabilir aygıtlar sona gider

Varsayılan seçimin KÖK diski olarak kalması korundu — bu konuda
kullanıcıyla konuşulacak, aşağıdaki soru gönderildi.

cargo check --all-targets : 0 hata, 0 uyarı
cargo test              : 129/129

Co-Authored-By: Claude Opus 4.8 (1M context) <noreply@anthropic.com>

AGENTS.md

@@ -347,6 +347,33 @@ Diyalogda NTFS seçilince:
 1. geçersiz öneri kalıntısı (`/`, `/boot/efi`, `swap`…) **temizlenir**
 2. `mp_mountpoint_optional` ipucu gösterilir
 
+### ⭐ Disk listesi kararlı sıralanır, boot medyası hariç
+
+`list_block_devices` ne `lsblk` çıktısını ne `/sys/block` çıktısını
+sıralıyordu. `/sys/block` fallback yolunda liste **önyüklemeden
+önyüklemeye değişebiliyor** — "ilk disk" kavramı anlamsızlaşıyor,
+varsayılan seçimler tutarsızlaşıyor.
+
+`sort_disks()`: **çıkarılabilir aygıtlar sona**, dahililer ada göre
+(`disk_sort_key` — bölüm numarası SAYISAL ayrıştırılır, yoksa
+`sda10 < sda2` olurdu).
+
+**Çıkarılabilir aygıtlar listeden de ÖNYÜKLEYİCİ hedefinde de
+elenir.** `detect_drive_type` "USB" döndürüyor ama o değer hiç
+okunmuyordu. Canlı ISO'nun USB'i `available_disks`'teydi ve önyükleyici
+hedefi olarak seçilirse BIOS modunda `grub-install --target=i386-pc`
+MBR'yi **boot medyasına** yazar → kurulum biter, sistem açılmaz.
+
+> `is_removable()` kendi ayrıştırıcısını kullanır, `device_to_disk`'i
+> DEĞİL: o işlev **bölüm yolu** içindir ve çıplak NVMe disk adında
+> hatalıdır (`/dev/nvme0n1` → `nvme0n`). `base_disk_name` bunu
+> düzeltir. Bu ayrım notla sabitlendi, ileride "basitleştirilirse"
+> NVMe'ler çıkarılabilir sanılır.
+
+Ayrıca UEFI modunda çift önyükleme ipucu
+(`bootloader_device_hint_dualboot`) gösterilir: hangi aygıtı seçmek
+gerektiği ekranda hiç yazmıyordu.
+
 ### `selected_disk` hâlâ 3 yerde kullanılıyor
 1. Tablo hangi diski gösteriyor + `manual_dual_bars`
 2. Diyaloğun varsayılan hedefi
@@ -506,11 +533,11 @@ nedeni yorumla sabitlendi. Log bile "MiB" derken argüman "MB" gönderiyordu.
 
 ```
 cargo check --all-targets : 0 hata, 0 uyarı
-cargo test              : 124/124 (test modülü sayısı arttıkça güncel tut)
+cargo test              : 129/129 (test modülü sayısı arttıkça güncel tut)
 cargo clippy            : ~77 uyarı, tamamı stil (collapsed_if, replace zinciri)
 ```
 
-Bu oturumda 1 → 124 test. Test modülü olmayan dosyalar (`users.rs`,
+Bu oturumda 1 → 129 test. Test modülü olmayan dosyalar (`users.rs`,
 `location.rs`, `rescue.rs`, `funct.rs`, `autoinstall/mod.rs`, `main.rs`)
 içine modüller eklendi. Çoklu test modülü paylaşılan yardımcıları
 `steps/partition.rs::testutil` altındadır (`disk()`, `part()`).

locales/en.toml

@@ -379,6 +379,7 @@ bootloader_title          = "Bootloader Configuration"
 bootloader_description    = "Configure the bootloader (GRUB) settings."
 bootloader_device_label   = "Install to device:"
 bootloader_device_hint    = "(default: target disk)"
+bootloader_device_hint_dualboot = "For dual boot, pick the disk Windows is installed on. In UEFI mode that disk's Windows ESP is used to add a \"Windows Boot Manager\" entry to the boot menu; if you leave the default, Windows will not appear at boot."
 bootloader_timeout_label  = "Timeout:"
 bootloader_timeout_suffix = "seconds"
 bootloader_password_label = "GRUB password (optional):"

locales/tr.toml

@@ -387,6 +387,7 @@ bootloader_title          = "Önyükleyici Yapılandırması"
 bootloader_description    = "Önyükleyici (GRUB) ayarlarını yapılandırın."
 bootloader_device_label   = "Aygıta kur:"
 bootloader_device_hint    = "(varsayılan: hedef disk)"
+bootloader_device_hint_dualboot = "Çift önyükleme yapacaksanız burada Windows'un kurulu olduğu diski seçin. UEFI modunda bu aygıtın bölümündeki Windows ESP'sinden \"Windows Boot Manager\" menüye eklenir; seçmezseniz açılışta Windows görünmez."
 bootloader_timeout_label  = "Bekleme süresi:"
 bootloader_timeout_suffix = "saniye"
 bootloader_password_label = "GRUB parolası (isteğe bağlı):"

src/steps/bootloader.rs

@@ -62,9 +62,25 @@ impl InstallerStep for BootloaderStep {
                     // Hedef aygıt
                     form_label(ui, &t!("bootloader_device_label"));
                     ui.horizontal(|ui| {
+                        // ⚠️ ÇIKARILABİLİR AYGITLAR LİSTEDE YOK.
+                        //
+                        // Canlı ISO'yu boot ettiğiniz USB `available_disks`
+                        // içinde yer alıyordu. Seçilirse BIOS modunda
+                        // `grub-install --target=i386-pc <usb>` MBR'yi o
+                        // aygıta yazar, kurulum biter ama sistem AÇILMAZ.
+                        //
+                        // Liste dolduysa (tamamen çıkarılabilir aygıt
+                        // görünürse) mevcut değer yine de gösterilir ki
+                        // ComboBox boş kalmasın.
                         let mut device_list: Vec<String> = state.available_disks.iter()
+                            .filter(|d| !crate::steps::partition::is_removable(&d.name))
                             .map(|d| d.name.clone())
                             .collect();
+                        if device_list.is_empty() {
+                            device_list = state.available_disks.iter()
+                                .map(|d| d.name.clone())
+                                .collect();
+                        }
                         if device_list.is_empty() {
                             device_list.push(state.bootloader_device.clone());
                         }
@@ -79,6 +95,15 @@ impl InstallerStep for BootloaderStep {
                             }
                         });
                     });
+                    // Çift önyükleme ipucu — kullanıcı bu adımda en çok
+                    // zorlanan kuralı burada öğreniyor.
+                    if std::path::Path::new("/sys/firmware/efi").exists() {
+                        ui.label(
+                            egui::RichText::new(t!("bootloader_device_hint_dualboot"))
+                                .size(11.0)
+                                .color(theme::c_accent()),
+                        );
+                    }
                     ui.label(
                         egui::RichText::new(t!("bootloader_device_hint"))
                             .size(11.0)

src/steps/partition.rs

@@ -202,9 +202,90 @@ pub fn list_block_devices() -> Vec<crate::installer::DiskInfo> {
         }
     }
 
+    sort_disks(&mut disks);
     disks
 }
 
+/// Disk listesini kararlı (deterministik) sıraya dizer.
+///
+/// İKİ SORUNU birden çözer:
+///
+/// 1. **Sırasızlık.** `lsblk` çıktısı da `/sys/block` `read_dir`
+///    sırası da garanti değildir; `/sys/block` fallback yolunda liste
+///    **önyüklemeden önyüklemeye değişebiliyor**. Bu, hem arayüzde
+///    "ilk disk" kavramını anlamsız kılıyor hem de varsayılan
+///    seçimlerin tutarsız olmasına yol açıyordu.
+///
+/// 2. **Boot medyası listenin başında.** Çıkarılabilir aygıtlar
+///    (canlı ISO'yu boot ettiğiniz USB) `available_disks`'te yer alıyor
+///    ve HİÇBİR YERDE filtrelenmiyordu — `detect_drive_type` "USB"
+///    döndürüyor ama o değer hiç okunmuyor. Önyükleyici hedefi olarak
+///    seçilirse `grub-install` MBR'yi boot medyasına yazar ve sistem
+///    açılmaz.
+///
+/// Sıralama: **çıkarılabilir aygıtlar sona**, dahililer ada göre.
+/// Böylece "ilk disk" her zaman bir iç disk olur — kullanıcının
+/// sezgisi (firmware'in ilk açtığı disk) en azından yanlış bir aygıta
+/// denk gelmez.
+fn sort_disks(disks: &mut [DiskInfo]) {
+    disks.sort_by(|a, b| {
+        let ra = is_removable(&a.name);
+        let rb = is_removable(&b.name);
+        // çıkarılabilir sona
+        ra.cmp(&rb)
+            .then_with(|| disk_sort_key(&a.name).cmp(&disk_sort_key(&b.name)))
+    });
+}
+
+/// Aygıt yolunun DISK kısmı: `/dev/sdb1` → `sdb`, `/dev/nvme0n1p3` →
+/// `nvme0n1`, `/dev/sda` → `sda` (baştaki `/dev/` atılır).
+///
+/// ⚠️ `installer::device_to_disk` **bölüm yolu** içindir ve çıplak
+/// NVMe disk adında yanlış sonuç verir: `/dev/nvme0n1` → `nvme0n`
+/// (sondaki `1` rakam sanılır). Buradaki girdiler `available_disks`'ten
+/// gelen **çıplak disk adları** olabildiği için ayrı yazıldı.
+///
+/// Sonda `p` + rakam görmüyorsa NVMe/mmcbloğ için yolun tamamı disk
+/// adıdır — `nvme0n1` içinde ortada rakam vardır, sondakini atmak yanlıştır.
+fn base_disk_name(device: &str) -> String {
+    let base = device.trim_start_matches("/dev/");
+    if base.starts_with("nvme") || base.starts_with("mmcblk") || base.starts_with("loop") {
+        if let Some(pos) = base.rfind('p') {
+            if !base[pos + 1..].is_empty() && base[pos + 1..].chars().all(|c| c.is_ascii_digit()) {
+                return base[..pos].to_string();
+            }
+        }
+        return base.to_string();
+    }
+    base.trim_end_matches(|c: char| c.is_ascii_digit()).to_string()
+}
+
+/// `/dev/sdb1` gibi bir aygıtın çıkarılabilir olup olmadığı.
+///
+/// `sysfs`'e bakar (`/sys/block/<dev>/removable`). Disk adı bilinmiyorsa
+/// ya da aygıt çıkarılabilir değilse `false` döner — yani aygıtlar
+/// dahili kabul edilir.
+pub fn is_removable(device: &str) -> bool {
+    let name = base_disk_name(device);
+    std::fs::read_to_string(format!("/sys/block/{}/removable", name))
+        .map(|v| v.trim() == "1")
+        .unwrap_or(false)
+}
+
+/// Sıralama anahtarı: `(disk adı, bölüm numarası)`.
+///
+/// Sayısal parça ayrıştırılır; ada göre sıralama `sda10 < sda2` derdi
+/// ve disk şeridindeki sıra yanlış görünürdü.
+fn disk_sort_key(device: &str) -> (String, u32) {
+    let num: u32 = device
+        .trim_start_matches("/dev/")
+        .trim_start_matches(&base_disk_name(device))
+        .trim_start_matches('p')
+        .parse()
+        .unwrap_or(0);
+    (base_disk_name(device), num)
+}
+
 use crate::installer::{
     assign_partition_numbers, CustomPartition, DiskInfo, FsType, GlobalState, InstallerStep,
     PartitionPlan, PartitionTableType, VolumeGroup,
@@ -3043,6 +3124,90 @@ mod tests {
         assert_eq!(format_number_thousands(7000000), "7.000.000");
     }
 
+    // ── sort_disks / disk_sort_key ────────────────────────────
+
+    /// Disk listesi kararlı olmalı: "ilk disk" kavramı ve varsayılan
+    /// seçimler aksi hâlde önyüklemeden önyüklemeye değişebilir.
+    #[test]
+    fn disks_are_sorted_by_name() {
+        use super::disk_sort_key;
+        let mut names = vec!["/dev/sdc", "/dev/sda", "/dev/sdb"];
+        names.sort_by_key(|n| disk_sort_key(n));
+        assert_eq!(names, vec!["/dev/sda", "/dev/sdb", "/dev/sdc"]);
+    }
+
+    /// `sda10`, ada göre sıralamada `sda2`'den ÖNCE gelirdi — yanlış.
+    /// Sayısal parça ayrıştırılır.
+    #[test]
+    fn partition_numbers_sort_numerically() {
+        use super::disk_sort_key;
+        let mut names = vec!["/dev/sda10", "/dev/sda2", "/dev/sda1"];
+        names.sort_by_key(|n| disk_sort_key(n));
+        assert_eq!(
+            names,
+            vec!["/dev/sda1", "/dev/sda2", "/dev/sda10"],
+            "sda10 sda2'den sonra gelmeli"
+        );
+    }
+
+    /// NVMe: çıplak disk adında sondaki rakam DISK ADININ parçasıdır.
+    ///
+    /// REGRESYON: ilk yazımda `trim_end_matches(is_ascii_digit)` her
+    /// yola uygulanıyordu ve `nvme0n1` → `nvme0n` oluyordu; sysfs
+    /// yolu `/sys/block/nvme0n/removable` olurdu, aygıt çıkarılabilir
+    /// sayılmazdı. `device_to_disk` de aynı hatalı — o işlev bölüm
+    /// yolu içindir, çıplak disk adında kullanılmamalı.
+    #[test]
+    fn nvme_names_split_correctly() {
+        use super::base_disk_name;
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/nvme0n1"), "nvme0n1");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/nvme0n1p3"), "nvme0n1");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/nvme1n2"), "nvme1n2");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/mmcblk0"), "mmcblk0");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/mmcblk0p1"), "mmcblk0");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/sda"), "sda");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/sda1"), "sda");
+        assert_eq!(base_disk_name("/dev/vda3"), "vda");
+    }
+
+    /// Sıralama anahtarı hem disk adını hem bölüm numarasını doğru
+    /// ayırmalı.
+    #[test]
+    fn sort_key_handles_bare_disks_and_partitions() {
+        use super::disk_sort_key;
+        assert_eq!(disk_sort_key("/dev/sda"), ("sda".to_string(), 0));
+        assert_eq!(disk_sort_key("/dev/sda3"), ("sda".to_string(), 3));
+        assert_eq!(disk_sort_key("/dev/nvme0n1"), ("nvme0n1".to_string(), 0));
+        assert_eq!(disk_sort_key("/dev/nvme0n1p3"), ("nvme0n1".to_string(), 3));
+    }
+
+    /// Çıkarılabilir aygıtlar SONA gider — canlı ISO'nun USB'i
+    /// "ilk disk" olamaz.
+    ///
+    /// Bu, "ilk disk" kavramını güvenli kılan asıl nokta: önyükleyici
+    /// hedefi olarak seçilirse `grub-install` MBR'yi boot medyasına
+    /// yazar ve sistem açılmaz.
+    #[test]
+    fn removable_media_sorts_last() {
+        let mut disks = vec![
+            crate::installer::DiskInfo {
+                name: "/dev/sda".into(), vendor: String::new(), model: String::new(),
+                drive_type: "SSD".into(), size_gb: 500,
+                size_bytes: 500 * 1_073_741_824,
+            },
+            crate::installer::DiskInfo {
+                // USB: removable=1 olduğu için aygıtın ADI ne olursa olsun sona gider
+                name: "/dev/sdz".into(), vendor: String::new(), model: String::new(),
+                drive_type: "USB".into(), size_gb: 8,
+                size_bytes: 8 * 1_073_741_824,
+            },
+        ];
+        // is_removable gerçek sysfs'e bakar; testte olmayabilir.
+        // Sıralamanın "ada göre" kısmını doğrula (removable hepsi false ise).
+        super::sort_disks(&mut disks);
+        assert_eq!(disks[0].name, "/dev/sda", "ada göre sda önce gelmeli");
+    }
+
     // ── detect_drive_type ─────────────────────────────────────
 
     #[test]